więcej

Koniugacja czasowników

W słowniku czasowniki występują w formie podstawowej, czyli bezokoliczniku.
Czasowniki w bezokoliczniku kończą się na –en (machen - robić), lub rzadziej na –n (wandern - wędrować).

Po odjęciu końcówki bezokolicznika pozostaje temat czasownika - mach-, wander-.
Do tematu w każdej osobie dodaje się inną końcówkę.

Większość czasowników otrzymuje następujące końcówki:

  • ich (= ja)
-e
  • du (= ty)
-st
  • er (= on)
  • sie (= ona)
  • es (= ono)
-t
  • wir (= my)
-en
  • ihr (= wy)
-t
  • sie (= oni, Państwo)
  • Sie (= Pan/i )
-en

n.p.

kommen → komm-en
pochodzić, przychodzić
ich komme
wir kommen
du kommst
ihr kommt
er, sie, es kommt
sie, Sie kommen
machen → mach-en
robić
ich mache
wir machen
du machst
ihr macht
er, sie, es macht
sie, Sie machen
brauchen → brauch-en
potrzebować
ich brauche
wir brauchen
du brauchst
ihr braucht
er, sie, es braucht
sie, Sie brauchen

Odmianę niektórych czasowników trzeba znać na pamięć.

sein (= być)
ich bin
wir sind
du bist
ihr seid
er, sie, es ist
sie, Sie sind
haben (= mieć)
ich habe
wir haben
du hast
ihr habt
er, sie, es hat
sie, Sie haben
werden (= stawać się)
ich werde
wir werden
du wirst
ihr werdet
er, sie, es wird
sie, Sie werden
wissen (= wiedzieć)
ich weiß
wir wissen
du weißt
ihr wisst
er, sie, es weiß
sie, Sie wissen

Jeśli temat czasownika kończy się na:

  • -s- → reis-en (= podróżować)
  • -ss- → küss-en (= całować)
  • -ß- → heiß-en (= nazywać się)
  • -z- → duz-en (= mówić do kogoś na "ty")
  • -tz- → sitz-en (= siedzieć)

w 2. osobie l.p. (du) do czasownika dodaje się końcówkę –t.

heißen → heiß-en
nazywać się
ich heiße
wir heißen
du heißt
ihr heißt
er, sie, es heißt
sie, Sie heißen

Jeśli temat czasownika kończy się na:

  • -t- → arbeit-en (= pracować)
  • -d- → bad-en (= kąpać się)
  • -tm- → atm-en (= oddychać)
  • -chn- → zeichn-en (= rysować)
  • -ffn- → öffn-en (= otwierać)

w 2. osobie l.p. (du) do czasownika dodaje się końcówkę –est,
w 3. osobie l.p. (er, sie, es) do czasownika dodaje się końcówkę –et,
w 2. osobie l.m. (ihr) do czasownika dodaje się końcówkę –et.

arbeiten → arbeit-en
pracować
ich arbeite
wir arbeiten
du arbeitest
ihr arbeitet
er, sie, es arbeitet
sie, Sie arbeiten
baden → bad-en
kąpać się
ich bade
wir baden
du badest
ihr badet
er, sie, es badet
sie, Sie baden

Jeśli temat czasownika kończy się na:

  • -eln-→ sammeln (= zbierać)

w 1 os. l.p. ( ich (= ja) ) od tematu czasownika odpada -e
w 1. osobie liczby mnogiej temat czasownika otrzymuje końcówkę ( wir (= my) ) a w 3. osobie liczby mnogiej ( sie (= oni, Państwo) , Sie (= Pan/i ) ) końcówkę -n.

sammeln → sammel-n
zbierać
ich sammle
wir sammeln
du sammelst
ihr sammelt
er, sie, es sammelt
sie, Sie sammeln

W niektórych czasownikach podczas odmiany przez osoby zmienia się temat. Zmiana ta dotyczy tylko 2. osoby l.p. (du) i 3. osoby l.p (er, sie, es).

a → ä w schalfen – spać

schlafen → schlaf-en
spać
ich schlafe
wir schlafen
du schläfst
ihr schlaft
er, sie, es schläft
sie, Sie schlafen
laufen → lauf-en
chodzić
ich laufe
wir laufen
du läufst
ihr lauft
er, sie, es läuft
sie, Sie laufen
tragen → trag-en
nosić
ich trage
wir tragen
du trägst
ihr tragt
er, sie, es trägt
sie, Sie tragen

e → i w geben – dawać

geben → geb-en
dawać
ich gebe
wir geben
du gibst
ihr gebt
er, sie, es gibt
sie, Sie geben
nehmen → nehm-en
brać
ich nehme
wir nehmen
du nimmst
ihr nehmt
er, sie, es nimmt
sie, Sie nehmen

e → ie w sehen – widzieć

sehen → seh-en
widzieć
ich sehe
wir sehen
du siehst
ihr seht
er, sie, es sieht
sie, Sie sehen

Czasowniki modalne

Czasowniki modalne modyfikują (modelują) znaczenia czasownika, z którym występują w zdaniu.
Czasowniki modalne określają stosunek do czynności wyrażonej czasownikiem, z którym występują w zdaniu.
Drugi czasownik występuje po czasowniku modalnym w bezokoliczniku na końcu zdania.

  • können (móc, umieć potrafić) - umiejętność zrobienia czegoś / możliwość

    Ich kann gut schwimmen.
    = Umiem dobrze pływać.
    Das Auto ist kaputt. Wir können nicht weiter fahren.
    = Samochód jest zepsuty. Nie możemy jechać dalej.
    Können Sie mir helfen?
    = Czy może mi Pan/i pomóc?
    Die Medikamente kann man nur mit Rezept kaufen.
    = Te lekarstwa można kupić tylko na receptę.
  • dürfen – (mieć pozwolenie) - pozwolenie / zakaz

    Hier dürfen Sie nicht rauchen!
    = Tutaj nie wolno palić.
    Die Bank darf das Geld für das Mittagessen abbuchen.
    = Bank może ściągnąć z konta pieniądze za obiad.
  • müssen – (musieć) - obowiązek, konieczność

    Ich muss den Aufsatz bis morgen schreiben.
    = Muszę napisać wypracowanie na jutro.
    Ich muss zum Hauptplatz.
    = Musze dostać się na Hauptplatz.
    Hier musst du den Namen angeben.
    = Tutaj musisz podać swoje nazwisko.
  • wollen – (chcieć) – życzenie, zamiar

    Wir wollen am Wochenende an die Ostsee fahren.
    = W weekend chcemy pojechać nad Bałtyk.
    Ich will dich heiraten.
    = Chcę się z tobą ożenić.
    Wollen wir etwas essen?
    = Zjemy coś?
  • sollen – (mieć powinność) – powinność, powtórzenie polecenia

    Du sollst deiner Oma helfen.
    = Powinieneś pomóc babci.
    Der Arzt sagt, ihr sollt mehr Obst essen.
    = Lekarz mówi, że powinienem jeść więcej owoców.
    Soll ich den Notarzt rufen?
    = Czy mam zadzwonić po pogotowie?
  • mögen – (lubić) – sympatia
    Czasownik „mögen“ występuje najczęściej samodzielnie w zdaniu!

    Ich mag keine Schokolade.
    = Nie lubię czekolady.
    Ich mag türkisches Essen.
    = Lubię tureckie jedzenie.
  • möcht- (chciałbym) – życzenie
    Czasownik „möcht-” jest gramatycznie formą trybu przypuszczającego Konjunktiv II czasownika „mögen”. Występuję jednak z samodzielnym znaczeniem, wyrażając życzenie.

    Ich möchte mit Frau Riedel sprechen.
    = Chciałbym rozmawiać z Panią Riedel.
    Wie möchten die Deutschen am liebsten wohnen?
    = Jak Niemcy chcieliby mieszkać?
    Ich möchte eine Massage haben.
    = Mam ochotę na masaż.
  • potrzebować + zu + bezokolicznik
    Zaprzeczony müssen jest często zastąpiony przez nicht brauchen ze znaczeniem konieczności wykonania czegoś. Wyrażamy w ten sposób, że ktoś nie musi czegoś robić. W tym przypadku brauchen jest użyte jak czasownik modalny i ma dodane zawsze słowo przeczące i bezokolicznik.

    Wir müssen morgen nicht früh aufstehen, denn es ist Wochenende.
    = Nie musimy jutro wcześnie wstawać, bo jest weekend.
    Wir brauchen morgen nicht früh aufzustehen, denn es ist Wochenende.
    = Nie potrzebujemy jutro wcześnie wstawać, bo jest weekend.

    Słowo "potrzebować" w połączeniu ze słowami ograniczającymi, takimi jak "dopiero, tylko (po prostu), jedynie, ledwo" może wyrażać konieczność.

    Du brauchst erst nächste Woche einzukaufen, noch haben wir viel zu essen und zu trinken.
    = Możesz zrobić zakupy dopiero w przyszłym tygodniu, jeszcze mamy dużo jedzenia i picia.
    Um erfolgreich zu werden, brauchst du nur etwas mehr zu arbeiten, dann schaffst du es bestimmt.
    = Żeby osiągnąć sukces, musisz tylko trochę więcej pracować, wtedy na pewno ci się uda.

Czasowniki modalne mogą występować w zdaniu samodzielnie, jeśli z kontekstu wynika sens zdania.

Ich muss zum Arzt.
= Musze iść do lekarza.
Ich backe die Pizza. Du kannst es nicht!
= Piekę pizzę. Ty nie umiesz.

Przy odmianie czasowników modalnych w liczbie pojedynczej zmienia się temat, a 1. os. i 3. os. są takie same.

können
móc, umieć, potrafić
ich kann
wir können
du kannst
ihr könnt
er, sie, es kann
sie, Sie können
dürfen
móc, mieć pozwolenie
ich darf
wir dürfen
du darfst
ihr dürft
er, sie, es darf
sie, Sie dürfen
müssen
musieć
ich muss
wir müssen
du musst
ihr müsst
er, sie, es muss
sie, Sie müssen
wollen
chcieć
ich will
wir wollen
du willst
ihr wollt
er, sie, es will
sie, Sie wollen
sollen
powinno się
ich soll
wir sollen
du sollst
ihr sollt
er, sie, es soll
sie, Sie sollen
mögen
mögen
ich mag
wir mögen
du magst
ihr mögt
er, sie, es mag
sie, Sie mögen
möchten
möchten
ich möchte
wir möchten
du möchtest
ihr möchtet
er, sie, es möchte
sie, Sie möchten

Czasowniki modalne występują też z zaimkiem nieosobowym „man” – zawsze w 3. os. lp.

man kann
można
Hier kann man gut essen.
Tu można dobrze zjeść.
man muss
musi się, należy
Das muss man noch heute machen.
Należy to zrobić jeszcze dziś.
man soll
powinno się
Das soll man wiederholen.
To powinno się powtarzać.
man darf
wolno
In diesem Raum darf man rauchen.
W tym pomieszczeniu wolno palić.

Czasowniki złożone

Czasowniki złożone występują jako czasowniki rozdzielnie złożone i czasowniki nierozdzielnie złożone.

Czasowniki złożone składają się z przedrostka i czasownika właściwego.

einkaufen
robić zakupy
ein + kaufen (= kupować)
verstehen
rozumieć
ver + stehen (= stać)

Czasowniki rozdzielnie złożone

Przedrostek przy czasownikach rozdzielnie złożonych jest akcentowany. W słowniku znajdziemy: einkaufen (= robić zakupy)

Ich gehe gleich einkaufen.
= Zaraz idę na zakupy.
Ich kaufe nicht so gern ein.
= Nie lubię robić zakupów.
Gestern kaufte sie den ganzen Tag ein.
= Wczoraj cały dzień była na zakupach.
Er sieht elegant aus.
= On wygląda elegancko.

Przedrostek przy czasownikach rozdzielnie złożonych najczęściej tylko modyfikuje znaczenie czasownika właściwego. („Einkaufen” jest modyfikacją znaczenia czasownika „kaufen”).

W czasie teraźniejszym Präsens i przeszłym Präteritum przedrostek czasownika rozdzielnie złożonego oddziela się od czasownika właściwego i występuje na końcu zdania.

W czasie przeszłym Perfekt pomiędzy przedrostek a czasownik właściwy wchodzi przedrostek „-ge-“.

kaufen (= kupować) ein-ge-kauft

Du hast aber viel eingekauft!
= Zrobiłaś wielkie zakupy.

Najważniejsze przedrostki przy czasownikach rozdzielnie złożonych:

ab- (= od)
abfahren (= odjechać)
an- (= na)
ankommen (= przybyć) , anprobieren (= przymierzyć)
auf- (= na)
aufstehen (= wstać)
aus- (= z)
austragen (= roznosić) , aussehen (= wyglądać)
bei- (= przy)
beibringen (= nauczyć kogoś czegoś)
ein- (= w)
einkaufen (= robić zakupy) , einpacken (= spakować)
los- (= naprzód)
losgehen (= wyruszyć)
mit- (= z)
mitkommen (= pójść z kimś) , mitnehmen (= zabrać ze sobą)
nach- (= po)
nachmachen (= powtórzyć po kimś)
vor- (= przed)
vorstellen (= przedstawić)
zu- (= do)
zumachen (= zamknąć) , (da)zunehmen (= dobrać)

Czasowniki nierozdzielnie złożone

Przedrostek przy czasownikach nierozdzielnie złożonych nie jest akcentowany.

Ich kann das nicht verstehen.
= Nie mogę tego zrozumieć.

Przedrostek przy czasownikach nierozdzielnie złożonych najczęściej całkowicie zmienia znaczenie czasownika właściwego. („Verstehen” nie ma nic wspólnego z czasownikiem „stehen”).

W czasie teraźniejszym Präsens i przeszłym Präteritum przedrostek czasownika rozdzielnie złożonego nie oddziela się od czasownika właściwego.

Ich verstehe das nicht.
= Nie rozumiem tego.
Den Urlaub verbrachte sie in den Alpen.
= Spędziła urlop w Alpach.

W czasie przeszłym Perfekt, tworząc formę Partizp Perfekt do czasowników nierozdzielnie złożonych nie dodaje się przedrostka „-ge-“.

verstehen (= rozumieć) verstanden (= zrozumiano)

Du hast aber nichts verstanden!
= Nic nie zrozumiałeś.

bekommen (= dostać) bekommen (= dostać)

Ich habe einen neuen Computer bekommen.
= Dostałem nowy komputer.

Najważniejsze przedrostki przy czasownikach nierozdzielnie złożonych:

be-
bekommen (= dostać)
ge-
gefallen (= podobać się)
emp-
empfehlen (= polecać)
ent-
entschuldigen (= wybaczać)
er-
erzählen (= opowiadać)
miss-
missbrauchen (= nadużyć)
ver-
verstehen (= rozumieć)
zer-
zerstören (= zniszczyć)

Tryb rozkazujący

Trybu rozkazującego Imperativ używa się, by wydać rozkaz, polecenie, udzielić porady lub wskazówki.

Tryb rozkazujący Imperativ tworzy się dla form:

du (= ty)
du – zwracając się do jednej osoby,
ihr (= wy)
ihr – zwracając się do dwóch lub więcej osób,
Sie (= Pan, Pani, Państwo)
Sie – zwracając się w formie grzecznościowej do jednej lub wielu osób.

Tworząc tryb rozkazujący w 2. os. lp. („du”), opuszczamy zaimek osobowy „du” i końcówkę „-st”.

  • du kommst (= przychodzisz, pochodzisz ) Komm! (= Chodź!)
  • du gibst (= dajesz) Gib! (= Daj!)
  • du nimmst (= bierzesz) Nimm! (= Weź!)
  • du gehst (= idziesz) Geh! (= Idź!)
Geh ins Fitnesstudio!
= Idź na siłownię!

Tworząc tryb rozkazujący w 2. os. lm. („ihr”), opuszczamy zaimek osobowy „ihr”.

  • ihr kommt (= przychodzicie ) Kommt! (= Chodźcie!)
  • ihr gebt (= dajecie) Gebt! (= Dajcie!)
  • ihr nehmt (= bierzecie) Nehmt! (= Weźcie!)
  • ihr feiert (= świętujecie ) Feiert! (= Świętujcie!)
Feiert, tanzt und trinkt mit mir!
= Świętujcie, tańczcie i pijcie z mną!

Tworząc tryb rozkazujący w 3. os. lm. (forma grzecznościowa „Sie”), zmieniamy kolejność czasownika i zaimka „Sie”.

  • Sie gehen (= Pan/i idzie) Gehen Sie! (= Proszę iść!)
  • Sie geben (= Pan/i daje / państwo dajecie) Kommen Sie! (= Proszę dać!)
  • Sie kommen (= Pan/i przychodzi) Kommen Sie! (= Proszę przyjść!)
  • Sie nehmen (= Pan/i bierze / państwo bierzecie) Nehmen Sie! (= Proszę wziąć!)
  • Sie ziehen an (= Pan/i zakłada (ubiera) / państwo ubieracie) Ziehen Sie an! (= Proszę ubrać / założyć!)
Ziehen Sie einen Anzug an!
= Proszę włożyć garnitur!

Przy czasownikach, których temat w 2. os. lp. i w 3. os. lp. otrzymuje przegłos, przegłos ten znika przy formie „du”.

  • du schläfst (= śpisz) Schlaf! (= Śpij!)
  • du fährst (= jedziesz) Fahr! (= Jedź!)

Przy czasownikach, których temat kończy się na: „-t”, „-d”, „-ig”, „-er”, „-el” w formie „du” po odjęciu końcówki „-st” dochodzi końcówka „-e”.

  • du wartest (= czekasz) Warte! (= Czekaj!)
  • du entschuldigst dich (= przepraszasz ) Entschuldige dich! (= Przeproś!)
  • du lächelst (= uśmiechasz się) Lächle! (= Uśmiechnij się!)

Nieregularne formy trybu rozkazującego Imperativ

sein (= być)

  • du (= ty) Sei! (= Bądź!)
  • ihr (= wy) Seid! (= Proszę przyjść!)
  • Sie (= Pan, Pani, Państwo) Seien Sie! (= Proszę być!)

haben (= mieć)

  • du (= ty) Hab! (= Miej!)
  • ihr (= wy) Habt! (= Miejcie!)
  • Sie (= Pan, Pani, Państwo) Haben Sie! (= Proszę mieć!)

werden (= stać się)

  • du (= ty) Werde! (= Stań się / zostań!)
  • ihr (= wy) Werdet! (= Stańcie się / zostańcie!)
  • Sie (= Pan, Pani, Państwo) Werden Sie! (= Proszę stać się / zostać!)

Tryb rozkazujący Imperativ dla formy "wir".

Tworząc tryb rozkazujący w 1. os. lm. (forma "wir"), zmieniamy kolejność czasownika i zaimka „Sie”.

  • wir gehen (= idziemy) Gehen wir! (= Chodźmy!)
  • wir kommen (= pochodzimy, przychodzimy) Kommen wir! (= Przyjdźmy!)
  • wir geben (= dajemy) Geben wir! (= Dajmy!)
  • wir nehmen (= bierzemy) Nehmen wir! (= Weźmy!)
Gehen wir hin!
= Chodźmy tam!
Kaufen wir es hier!
= Kupmy to tutaj!

Czas przeszły Präteritum

Czas Präteritum jest czasem przeszłym używanym najczęściej w opowiadaniach, opisach zdarzeń, baśniach.
Czas Präteritum używany jest najczęściej w formach pisemnych.

W czasie Präteritum 1. os. i 3. os. mają zawsze takie same formy.

Odmiana czasowników regularnych – schemat końcówek

  • ich (= ja)
–te
  • du (= ty)
–test
  • er (= on)
  • sie (= ona)
  • es (= ono)
–te
  • wir (= my)
-ten
  • ihr (= wy)
-tet
  • sie (= oni, Państwo)
  • Sie (= Pan/i )
-ten
kaufen (= kupować)
ich kaufte
wir kauften
du kauftest
ihr kauftet
er, sie, es kaufte
sie, Sie kauften

Odmiana czasowników regularnych – schemat końcówek dla czasowników, których temat kończy się na:

-t-
arbeiten
-d-
baden
-tm-
atmen
-chn-
zeichnen
-ffn-
öffnen
  • ich (= ja)
-ete
  • du (= ty)
-etest
  • er (= on)
  • sie (= ona)
  • es (= ono)
-ete
  • wir (= my)
-eten
  • ihr (= wy)
-etet
  • sie (= oni, Państwo)
  • Sie (= Pan/i )
-eten
warten (= czekać)
ich wartete
wir warteten
du wartetest
ihr wartetet
er, sie, es wartete
sie, Sie warteten

Odmiana czasowników nieregularnych – schemat końcówek dodawanych do drugiej formy czasownika (trzeba znać na pamięć!)

  • ich (= ja)
  • du (= ty)
-st
  • er (= on)
  • sie (= ona)
  • es (= ono)
  • wir (= my)
-en
  • ihr (= wy)
-t
  • sie (= oni, Państwo)
  • Sie (= Pan/i )
-en
gehen (= iść)
ich ging
wir gingen
du gingst
ihr gingt
er, sie, es ging
sie, Sie gingen
lassen (= zostawić, pozostawić, pozwolić)
ich ließ
wir ließen
du ließt
ihr ließt
er, sie, es ließ
sie, Sie ließen
Er ließ wieder seinen Kampfhund ohne Beißkorb und Leine frei im Haus herumlaufen.
= On znowu pozwala swojemu psu obronnemu biegać swobodnie po domu psa bez kagańca i smyczy.

Opisując zdarzenia z przeszłości przy czasownikach „haben” i „sein” i czasownikach modalnych stosuje się prawie zawsze formę czasu Präteritum, nawet jeśli cały tekst jest sformułowany w czasie Perfekt.

W czasie Präteritum 1. os. i 3. os. mają zawsze takie same formy.

haben (= mieć)
ich hatte
wir hatten
du hattest
ihr hattet
er, sie, es hatte
sie, Sie hatten
Alle Schülerinnen und Schüler hatten gute Noten.
= Wszyscy uczniowie i uczennice mieli dobre stopnie.
sein (= być)
ich war
wir waren
du warst
ihr wart
er, sie, es war
sie, Sie waren
Letztes Schuljahr war ein gutes Jahr.
= Ostatni rok szkolny był dobrym rokiem.
können (= móc, umieć, potrafić)
ich konnte
wir konnten
du konntest
ihr konntet
er, sie, es konnte
sie, Sie konnten
Ich konnte nicht dorthin fahren.
= Nie mogłam tam pojechać.
müssen (= musieć)
ich musste
wir mussten
du musstest
ihr musstet
er, sie, es musste
sie, Sie mussten
Für meinen Job als Journalistin musste ich meine Aussprache verbessern.
= Do mojej pracy jako dziennikarka musiałem poprawić wymowę.
dürfen (= móc, mieć pozwolenie)
ich durfte
wir durften
du durftest
ihr durftet
er, sie, es durfte
sie, Sie durften
Ich durfte einen Kurs in Schwerin besuchen.
= Mogłam wziąć udział w kursie w Schwerinie.
wollen (= chcieć)
ich wollte
wir wollten
du wolltest
ihr wolltet
er, sie, es wollte
sie, Sie wollten
Ich wollte schnell neue Leute kennen lernen.
= Chciałam szybko poznać nowych ludzi.
sollen (= powinno się)
ich sollte
wir sollten
du solltest
ihr solltet
er, sie, es sollte
sie, Sie sollten
Ich sollte einen Kurs in Berlin besuchen.
= Powinnam wziąć udział w kursie w Berlinie.
mögen (= lubić)
ich mochte
wir mochten
du mochtest
ihr mochtet
er, sie, es mochte
sie, Sie mochten
Ich mochte dich nicht
= Nie lubiłem cię

Czas przeszły Perfekt

Czas Perfekt jest czasem przeszłym.

Formę czasu Perfekt tworzy czasownik posiłkowy („haben” albo „sein”) w osobie dopasowanej do podmiotu, oraz forma Partizip Perfekt, która stoi na końcu zdania.

Perfekt = haben / sein + … + Partizip Perfekt

Tworzenie Partizip Perfekt

Odmiana czasowników regularnych – schemat końcówek

Formę Partizip Perfekt czasowników regularnych tworzy się, dodając do tematu czasownika przedrostek „ge-” i końcówkę „-t”.

  • machen (= robić) ge–mach–t
  • kaufen (= kupować) ge–kauf–t
  • zeigen (= pokazać) ge-zeig-t
Ich habe ihr ein paar wichtige Gebäude gezeigt.
= Pokazałem jej kilka ważnych budynków

Przy czasownikach regularnych, których temat kończy się na „-t-“, „-d-“, „-tm-“, „-chn-“, „-ffn-“ do tematu dodaje się przedrostek „ge-” i końcówkę „-et”.

  • warten (= czekać) ge–wart–et
  • baden (= kąpać się) ge–bad–et
  • atmen (= oddychać) ge–atm–et
  • zeichnen (= rycsować) ge–zeichn–et
  • öffnen (= otwierać) ge–öffn-et

Odmiana czasowników nieregularnych – schemat końcówek dodawanych do drugiej formy czasownika (trzeba znać na pamięć!)

Formę Partizip Perfekt czasowników nieregularnych trzeba znać na pamięć – nauczyć się z tabeli. Temat czasowników nieregularnych jest zmieniony. Ich Partizip Perfekt kończy się przeważnie na „-en”.

  • treffen (= spotykać się) getroffen
Wen hast du im Park getroffen?
= Kogo spotkałeś w parku?
  • denken (= myśleć) gedacht
Gestern habe ich ganz intensiv an dich gedacht.
= Wczoraj bardzo intensywnie myślałem o tobie.

Czasowniki rozdzielnie złożone

Przy czasownikach rozdzielnie złożonych (regularnych i nieregularnych) przedrostek „ge-” stoi między przedrostkiem czasownika a jego tematem.

  • einkaufen (= robić zakupy) ein–ge–kauf–t
  • ausfüllen (= wypełniać) aus–ge–füll-t
  • aufstehen (= wstawać) auf–ge–stand–en
Dort haben wir zuerst einen Haufen von Formularen ausgefüllt.
= Tam najpierw wypełniliśmy kupę formularzy.

Partizip Perfekt bez „ge-”

Do czasowników nierozdzielnie złożonych regularnych i nieregularnych (czyli zaczynających się na przedrostki: „be-”, „ge-”, „emp-”, „ent-”, „er-”, „miss-”, „ver-”, „zer-”) nie dodaje się przedrostka „ge-”.

  • bestehen (= zdać) bestand–en
  • gefallen (= podobać się) gefall–en
  • empfinden (= odczuwać) empfund–en
  • entschuldigen (= przepraszać) entschuldig–t
  • erzählen (= opowiadać ) erzähl–t
  • missbrauchen (= nadużywać) missbrauch–t
  • verstehen (= rozumieć) verstand–en
  • zerstören (= zniszczyć ) zerstör–t
Ich habe schon versucht, den Computer zu starten.
= Próbowałem już uruchomić komputer.
Zuerst haben wir uns bei der Ausländerbehörde im Stadthaus erkundigt.
= Po pierwsze dowiadywaliśmy w urzędzie imigracyjnym w Ratuszu.

Do czasowników zakończonych na „-ieren“ nie dodaje się przedrostka „ge-“. Są to zawsze czasowniki regularne.

  • informieren (= informować) informier–t
  • studieren (= studiować) studier–t
Hast du es schon kontrolliert?
= Czy już to sprawdziłeś?
Hast du ein Virenprogramm installiert?
= Czy zainstalowałeś program antywirusowy?

Perfekt z „sein“

Czasownik posiłkowy „sein“ używa się, gdy czasownik:

  • wyraża przemieszczanie się podmiotu: „kommen“, „gehen“, „laufen“, „springen“:

    Wir sind nach Wien gekommen.
    = Przybyliśmy do Wiednia.
    Er ist erst spät nach Hause gekommen.
    = Przyszedł późno do domu późno.
    Ich bin ins Kino gegangen.
    = Poszedłem do kina.
    Sie ist vor kurzem von der Türkei nach Deutschland gezogen.
    = Przeniosła się niedawno z Turcji do Niemiec.
  • wyraża zmianę stanu podmiotu: „aufwachen“, „einschlafen“, „wachsen“, „sterben“:

    Ich bin sofort eingeschlafen.
    = Zasnąłem natychmiast.
    Du bist aber groß gewachsen!
    = Ale urosłeś.
    Hermann Hesse ist 1962 in der Schweiz gestorben.
    = Hermann Hesse zmarł w Szwajcarii w roku 1962.
  • przy czasownikach:

    sein
    być
    Ich bin gestern im Kino gewesen.
    Wczoraj byłam w kinie.
    werden
    zostać, stać się
    Sie ist Mathematiklehrerin geworden.
    Ona została nauczycielką matematyki.
    bleiben
    pozostać
    Die ganze Woche ist er wegen der Grippe zu Hause geblieben.
    Z powodu grypy cały tydzień został w domu.
    passieren
    wydarzyć się
    Was ist passiert?
    Co się stało?
    geschehen
    zdarzyć się
    Was ist geschehen?
    Co się wydarzyło?
    begegnen
    spotkać
    Ich bin ihm im Park begegnet.
    Spotkałem go w parku.

Perfekt z „haben“

Czasownika posiłkowego „haben“ używa się przy wszystkich czasownikach, które wymagają dopełnienia w bierniku (nawet jeśli wyrażają one przemieszczanie się podmiotu).

Ich habe die reservierten Karten für die Sonntagsvorstellung abgeholt.
= Odebrałam bilety zarezerwowane na niedzielne przedstawienie.
Sie haben das gleiche Kleid gekauft.
= One kupiły takie same sukienki.
Was hast du ihr gegeben?
= Co jej dałeś?
Ich habe den Berg schon mehrmals bestiegen.
= Już wiele razy wchodziłem na tą górę.

Czasownika posiłkowego „haben“ używa się przy wszystkich czasownikach zwrotnych (nawet jeśli wyrażają one przemieszczanie się podmiotu).

Die Kinder haben sich vor dem Schlafen gewaschen.
= Dzieci umyły się przed snem.
Ich habe mich an das Fenster gesetzt.
= Usiadłam przy oknie.

Czasowniki zwrotne

Niektóre czasowniki występują razem z zaimkiem „sich”.

sich beeilen
= pośpieszyć się
sich freuen
= cieszyć się
sich interessieren
= interesować się
sich fühlen
= czuć się
sich treffen
= spotkać się

Może on oznaczać, że czynność określona czasownikiem jest skierowana na jej wykonawcę.

sich waschen
myć się
Der Junge wäscht sich.
Chłopiec się myje.
sich kämmen
czesać się
Die Mädchen kämmen sich.
Dziewczynka się czesze.
sich verletzen
zranić się
Ich habe mich verletzt.
Zraniłam się.

Zaimek zwrotny „sich” odmienia się przez osoby.

sich waschen (= myć się)
ich wasche mich
wir waschen uns
du wäschst dich
ihr wascht euch
er, sie, es wäscht sich
sie, Sie waschen sich

Jeśli po czasowniku zwrotnym występuje dodatkowo dopełnienie w bierniku, zaimek zwrotny odmienia się jak poniżej.

sich (die Hände) waschen (= myć sobie (ręce))
ich wasche mir die Hände
wir waschen uns die Hände
du wäschst dir die Hände
ihr wascht euch die Hände
er, sie, es wäscht sich die Hände
sie, Sie waschen sich die Hände

Oprócz czasownikowy zwrotnych niektóre czasowniki mogą być również używane w odniesieniu do relacji wzajemnych. Przynajmniej dwie osoby są zawsze zaangażowane w relacje wzajemne. Dlatego, czasownik i zaimki wzajemne są zawsze w liczbie mnogiej.

Czasowniki wzajemne występują tylko z podmiotami w liczbie mnogiej. Dlatego też używamy formy liczby mnogiej zaimków zwrotnych nas, was, się (na wzajem).

  • sich kennenlernen (= poznać się) Wir haben uns in der Grundschule kennen gelernt. (= Poznaliśmy się w szkole podstawowej.) Ich habe Helga in der Grundschule kennengelernt. Helga hat mich in der Grundschule kennen gelernt. (= Poznałam Helgę w szkole podstawowej. Helga poznała mnie w szkole podstawowej.)
  • sich gut verstehen (= dobrze się rozumieć) Wir haben uns sofort gut verstanden. (= Od razu dobrze się rozumieliśmy.)
  • sich begrüßen (= pozdrawiać się) Herr Hansen und seine Nachbarin begrüßen sich jeden Morgen auf der Straße. (= Pan Hansen i jego sąsiadka pozdrawiają się codziennie na ulicy.) Herr Hansen begrüßt seine Nachbarin; Die Nachbarin begrüßt Herrn Hansen. (= Pan Hansen pozdrawia swoją sąsiadkę; Sąsiadka pozdrawia pana Hansena.)

Strona bierna

Strony biernej używa się, gdy nacisk kładzie się na informację o czynności a nie o jej wykonawcy.

In einem Restaurant wirst du praktisch ausgebildet.
= W restauracji zostaniesz przeszkolony praktycznie.

Stronę bierną tworzy się przez połączenie czasownika posiłkowego „werden” i formy Partizip II na końcu zdania.

Aktiv (= strona czynna)

Ich koche die Suppe.
= Gotuję zupę.
Der Lehrer korrigiert die Tests.
= Nauczyciel poprawia testy.

Passiv (= strona bierna)

Die Suppe wird gekocht.
= Zupa jest gotowana.
Die Tests werden korrigiert.
= Testy są sprawdzane.

Wykonawcę czynności można wyrazić przez „von +Dativ“.

Die Suppe wird von mir gekocht.
= Zupa jest gotowana przeze mnie.
Die Teste werden vom Lehrer korrigiert.
= Testy są sprawdzane przez nauczyciela.

Storna bierna z czasownikami modalnymi

Strona Bierna może być stosowana także z czasownikami modalnymi "können, müssen, dürfen, sollen. Czasownik modalny może być użyty w formie czasie teraźniejszym lub w czasie przeszłym.W tym przypadku oprócz czasownika modalnego używa się słowa pomocniczego "werden" i formy Partizip II odpowiedniego czasownika.

strona czynna strona bierna
Der Vater kann das Auto reparieren.
Ojciec może naprawić samochód.
Das Auto kann von dem Vater repariert werden.
Samochód może zostać naprawiony przez ojca.
Die Mutter muss die Kinder zur Schule bringen.
Matka musi zaprowadzić dzieci do szkoły.
Die Kinder müssen von der Mutter zur Schule gebracht werden.
Dzieci muszą zostać przyprowadzone do szkoły przez matkę.
Die Kinder dürfen den Computer benutzen.
Dzieci mogą korzystać z komputera.
Der Computer darf von den Kindern benutzt werden.
Komputer może być używany przez dzieci.
Die Kinder sollen die Betten machen.
Dzieci mają pościelić łóżka.
Die Betten sollen von den Kindern gemacht werden.
Łóżka mają być pościelone przez dzieci.

Storna bierna czas przeszły

Strona bierna czasu przeszłego jest utworzona z formy Präteritum od werden i imiesłowu biernego czasownika.

strona bierna (czas teraźniejszy) strona bierna, czas przeszły
Ich werde in einem Restaurant ausgebildet.
Jestem szkolony w restauracji
Ich wurde in einem Restaurant ausgebildet.
Ja zostałem przeszkolony w restauracji
Du wirst in einem Restaurant ausgebildet.
Jesteś szkolony w restauracji.
Du wurdest in einem Restaurant ausgebildet.
Byłem/-łam szkolony/-a w restauracji.
Er/sie/es wird in einem Restaurant ausgebildet.
On / ona / ono jest szkolony w restauracji.
Er/sie/es wurde in einem Restaurant ausgebildet.
On / ona / ono został/-a /-o przeszkolony/-a /-e w restauracji.
Wir werden in einem Restaurant ausgebildet.
Jesteśmy szkoleni w restauracji
Wir wurden in einem Restaurant ausgebildet.
Byliśmy szkoleni / Byłyśmy szkolone w restauracji.
Ihr werdet in einem Restaurant ausgebildet.
Jesteście szkoleni w restauracji
Ihr wurdet in einem restaurant ausgebildet.
Byliście szkoleni / Byłyści szkolone w restauracji.
Sie/sie werden in einem Restaurant ausgebildet.
Pan/i jest ; państwo / oni są szkoleni w restauracji.
Sie/sie wurden in einem Restaurant ausgebildet.
Pan/i był/a szkolony/-a / Państwo byliście / Oni byli / One były szkolone w restauracji.
Weißt du nicht, Mama, Neymar wurde doch bei der letzten WM am Rücken verletzt!
= Nie wiesz, mamo, w ostatnim Pucharze Świata Neymar został ranny w plecy!
Das Formular wurde nicht richtig ausgefüllt.
= Formularz nie został poprawnie wypełniony.
Das Geld wurde gestern abgebucht.
= Pieniądze zostały wczoraj ściągnięte z konta.
Frau Müller wurde nicht zur Geburtstagsparty von Ihrer Nachbarin eingeladen.
= Pani Muller nie została zaproszona na przyjęcie urodzinowe przez jej sąsiadkę.
Auf der Party wurde gestern viel getanzt und gelacht.
= Na wczorajszym przyjęciu było dużo tańca i śmiechu.

Tryb przypuszczający

Konjunktiv II tworzy się przez użycie słówka „würde“ i bezokolicznika na końcu zdania. .

Odmiana „würde“:

würden (= würde-Form, der Konditional: forma opisowa trybu przypuszczającego Konjunktiv II. Tworzy się z czasownika posiłkowego "würde" ( "werden" w Konj. Imperfekt ) i bezokolicznika)
ich würde
wir würden
du würdest
ihr würdet
er, sie, es würde
sie, Sie würden
Würden Sie mir bitte Ihre Telefonnummer sagen?
= Czy mógłby/mogłaby mi pan/i podać swój numer telefonu?
Was würden Sie empfehlen?
= Co by mi pan/i polecił/-a?

„Sein”, „haben” i czasowniki modalne mają osobne formy:

haben (= mieć)
ich hätte
wir hätten
du hättest
ihr hättet
er, sie, es hätte
sie, Sie hätten
sein (= być)
ich wäre
wir wären
du wärst
ihr wäret
er, sie, es wäre
sie, Sie wären
können (= móc, umieć, potrafić)
ich könnte
wir könnten
du könntest
ihr könntet
er, sie, es könnte
sie, Sie könnten
müssen (= musieć)
ich müsste
wir müssten
du müsstest
ihr müsstet
er, sie, es müsste
sie, Sie müssten
dürfen (= móc, mieć pozwolenie)
ich dürfte
wir dürften
du dürftest
ihr dürftet
er, sie, es dürfte
sie, Sie dürften
sollen (= mieć powinność coś zrobić, mieć polecenie)
ich sollte
wir sollten
du solltest
ihr solltet
er, sie, es sollte
sie, Sie sollten

W trybie przypuszczającym można wyrażać życzenia. Często używa się wtedy partykuł „doch“, „bloß“ i „nur“.

Wenn er doch bald kommen würde!
= Gdyby on tylko wkrótce przyszedł!
Wenn ich nur Urlaub hätte!
= Gdybym miał urlop!
Wenn du bloß anrufen würdest!
= Gdybyś po prostu zadzwonił!
Ach, wenn ich ihn heute noch treffen würde!
= Ach, gdybym go jeszcze dzisiaj spotkała!

W trybie przypuszczającym można też wyrażać porady. Używa się wtedy czasownika modalnego „sollen“.

Du solltest im Bett liegen.
= Powinieneś leżeć w łózku!
Er sollte zum Arzt gehen.
= On powinien iść do lekarza.
Du solltest dir eine neue Brille kaufen.
= Powinieneś kupić sobie nowe okulary.

Trybie przypuszczającym można wyrazić możliwości lub stan nierealny.

Wenn du schneller laufen könntest, würden wir den Bus nicht verpassen.
= Gdybyś mogła biec szybciej, nie uciekłby nam autobus.

Konjunktiv może wyrazić przypuszczenie.

Es ist zwar noch nicht sehr spät, aber er könnte schon zu Hause sein.
= Co prawda nie jest jeszcze bardzo późno, ale mógł być już w domu.

Uprzejme prośby można wyrazić w formie pytania za pomocą form trybu przypuszczającego Konjunktiv II:

Könnten Sie das Fenster zumachen?
= Czy mógłby pan / mogłaby pani zamknąć okno?
Könntest du das Radio reparieren?
= Czy mógłbyś naprawić radio?
Würden Sie das Radio anmachen?
= Czy mógłby pan / mogłaby pani włączyć radio?
Würdest du mir einen Stift leihen?
= Czy mógłbyś / mogłabyś pożyczyć mi długopisu?
Könnte ich das Fenster wieder zumachen?
= Czy mógłbym znów zamknąć okno?
Dürfte ich Ihre Reisetasche auf die Gepäckablage legen?
= Czy mogłabym położyć moją torbę podróżną na półce bagażowej?
Könntest du mir bitte helfen, den Koffer nach oben zu tragen?
= Czy mógłbyś mi pomóc wnieść walizkę na górę?

Czas przyszły: Futur I

W języku niemieckim najczęściej używa się czasu teraźniejszego dla wyrażenia przyszłych działań lub zamiarów.

Wir ziehen in einem Monat nach Hamburg um.
= Za miesiąc przeprowadzamy się do Hamburga.
Ich sehe morgen den neuen Film von James Bond.
= Jutro obejrzę nowy film o Jamesie Bondzie.

Futur I to czas, który bezpośrednio opisuje sytuację w przyszłości. Tworzy się go z czasownika posiłkowego "być" i bezokolicznika, który musi znajdować się na końcu zdania.

lernen
móc, umieć, potrafić
Ich werde sehr viel lernen.
Bardzo dużo się nauczę.
Wir werden sehr viel lernen.
Bardzo dużo się nauczymy.
Du wirst sehr viel lernen.
Bardzo dużo się nauczysz.
Ihr werdet sehr viel lernen.
Bardzo dużo się nauczycie.
Er/sie/es wird sehr viel lernen.
On/ona/ono bardzo dużo się nauczy.
Sie/sie werden sehr viel lernen.
Oni bardzo dużo się nauczą. / Pan/-i bardzo dużo się nauczy. / Państwo bardzo dużo się nauczycie.
Bei dem Umweltprojekt werde ich sehr viel lernen – andere Dinge als in der Schule.
= Przy projekcie ochrony środowiska bardzo dużo się nauczę - czegoś innego niż w szkole.
Ich werde eine schöne Frau heiraten.
= Ożenię się z piękną kobietą.
Wir werden in einem kleinen Haus mit einem Garten wohnen.
= Będziemy mieszkać w małym domku z ogrodem.
Wir werden unser ganzes Leben lang glücklich sein.
= Będziemy szczęśliwi przez całe życie.

Rekcja czasowników

Większość czasowników wymaga połączenia z konkretnym przyimkiem.
Połączenia czasowników z ich przyimkami i po nich następującym przypadkiem należy znać na pamięć.

Lista najważniejszych czasowników z ich przyimkami.

achten auf + A
= uważać na
anfangen mit + D
= rozpocząć coś
sich anmelden für + A
= zgłosić się do (czegoś)
antworten auf + A
= odpowiedzieć na
arbeiten an + D
= odpowiadać na
sich ärgern über + A
= złościć się na (coś)
beginnen mit + D
= zacząć coś
sich beschäftigen mit + D
= zajmować się czymś
sich beschweren über + A
= skarżyć się na
bestehen aus + D
= składać się z
bitten um + A
= prosić o
danken für + A
= dziękować za
denken an + A
= myśleć o
diskutieren über + A
= dyskutować o
einladen zu + D
= zapraszać na
sich entschuldigen bei + D / für + A
= przepraszać kogoś za coś
erfahren von + D
= dowiedzieć się o
fragen nach + D
= pytać o
sich freuen über + A / auf + A
= cieszyć się z / na
gehören zu + D
= należeć do
glauben an + A
= wierzyć w
gratulieren zu + D
= gratulować z okazji
grenzen an + D
= graniczyć z
hoffen auf + A
= mieć nadzieję na
sich interessieren für + A
= interesować się (czymś, kimś)
sich konzentrieren auf + A
= koncentrować się na czymś
sich kümmern um + A
= troszczyć się o
lachen über + A
= śmiać się z
meinen von + D
= sądzić o
reden über + A / von + D
= mówić o
schreiben an + A / mit + D / über + A
= pisać do kogoś / czymś
sorgen für + A / um + A
= troszczyć się o kogoś / martwic się o kogoś
spielen mit + D
= grać, bawić się z
sprechen über + A / von + D / mit + D
= mówić o czymś / z kimś
suchen nach + D
= szukać czegoś
teilnehmen an + D
= brać udział w
telefonieren mit + D
= rozmawiać przez telefon z (kimś)
träumen von + D
= śnić o
trinken auf + A
= pić za
sich unterhalten über + A
= rozmawiać o
übersetzen in + A / aus + D
= tłumaczyć na / z
sich verabschieden von + D
= żegnać się z
sich verstehen mit + D
= rozumieć się z (kimś)
warten auf + A
= czekać na
wissen von + D
= wiedzieć o
wohnen bei + D
= mieszkać u
zufrieden sein mit + D
= być zadowolonym z
Ich freue mich auf ein Wiedersehen.
= Cieszę się na ponowne spotkanie.
Sie haben von Ihrem Kind erfahren, dass…
= Dowiedzieli się od swoich dzieci, że ...

Ważne struktury:

pytania o osobę
przyimek + wem / wen ?

  • sprechen über + A.
    mówić o
  • sprechen über + A.
    o kim?
  • fragen nach + D.
    pytać o
  • nach wem?
    o kogo?
Für wen interessierst du dich?
= Kim się interesujesz?

Tworząc pytanie o osobę, stawiamy pytanie przypadku (w bierniku "wen" lub w celowniku "wem") po przyimku wymaganym przez czasownik.

pytanie o rzecz
wo + (r) + przyimek?

  • worüber?
    czym?
  • wonach?
    o co?
Worauf konzentrieren Sie sich?
= Nad czym pan/i koncentruje?

Tworząc pytanie o rzecz, stawiamy przyimek wymagany przez czasownik po słowie "wo-". Łącznik "-r-" między "wo-" a przyimkiem jest wymagany, gdy przyimek zaczyna się na samogłoskę.

zaimek przyimkowy
da + (r) + przyimek

  • darüber?
    o tym?
  • danach?
    o to?
Darüber muss ich mich wirklich ärgern.
= To mnie naprawdę złości

Tworząc zaimek przyimkowy, stawiamy przyimek wymagany przez czasownik po słowie "da-". Łącznik "-r-" między "da-" a przyimkiem jest wymagany, gdy przyimek zaczyna się na samogłoskę.

Czasowniki z przyimkiem

W języku niemieckim wiele czasowników wymaga dopełnienia ze stałym przyimkiem. To w jakim przypadku będzie rzeczownik (dopełnienie), zależy od przyimka.

warten auf etwas (= czekać na coś) (Biernik)
  • der Bus (= autobus) Ich warte auf den Bus (= Czekam na autobus.)
  • das Geld (= pieniądze) Ich warte auf das Geld. (= Czekam na pieniądze.)
  • die Torte (= tort) Ich warte auf die Torte. (= Czekam na tort.)
zufrieden sein mit etwas (= być zadowolonym z czegoś) (Celownik)
  • der Urlaub (= urlop) Ich bin zufrieden mit dem Urlaub. (= Jestem zadowolona z urlopu.)
  • die Reise (= Podróż.) Ich bin zufrieden mit der Reise. (= Jestem zadowolony z podróży.)
  • das Buch (= książka) Ich bin zufrieden mit dem Buch. (= Jestem zadowolona z tej książki.)

Kiedy tworzymy pytanie o przedmiot, przyimek wymagany przez czasownik stoi po słowie "gdzie". Jeśli przyimek zaczyna się od samogłoski wstawiamy łącznik "-r-" pomiędzy "gdzie" a przyimkiem.Pytanie o rzecz w tym przypadku brzmi:

Worauf wartest du?
Na co czekasz?
Ich warte auf den Bus.
Czekam na autobus.
Womit bist du zufrieden?
Z czego jesteś zadowolona?
Mit dem Urlaub.
Z wakacji.

Gdy tworzymy pytanie o osoby, pytanie jest (w bierniku {1} / {2} w celowniku) zgodnie z przyimkiem wymaganym przez czasownik.

Biernik Celownik
der Lehrer
nauczyciel
Ich warte auf den Lehrer.
Czekam na nauczyciela.
das Hausmädchen
pokojówka
Ich warte auf das Hausmädchen.
Czekam na pokojówkę.
Ich bin zufrieden mit dem Hausmädchen.
Jestem zadowolona z pokojówki.
die Lehrerin
nauczycielka
Ich warte auf die Lehrerin.
Czekam na nauczycielkę.
Ich bin zufrieden mit der Lehrerin.
Jestem zadowolona z nauczycielki.
der Urlaub
urlop
Ich bin zufrieden mit dem Urlaub.
jestem zadowolony z urlopu

Czasowniki z przyimkiem, wymagającym dopełnienia w bierniku.

Przyimki auf, für, gegen,um, über (użyte z czasownikami wymagającymi dopełnienia przyimkowego) wymagają dopełnienia w bierniku.

  • sich interessieren für etwas/jemanden (= interesować się czymś/kimś) Wir interessieren uns nicht für Politik / für Politiker. (= Nie interesujemy się polityką / politykami.)
  • sich ärgern über etwas/jemanden (= złościć się na coś/kogoś) Die Mutter ärgert sich über den Verkehr/ über den Busfahrer. (= Mama złości się na ruch uliczny / na kierowcę autobusu.)

Czasowniki z przyimkami wymagającymi dopełnienia w Dativie (Celowniku):

Przyimki bei, mit, nach, aus, unter, von, zu, vor użyte z czasownikiem (wymagającym dopełnienia z przyimkiem) wymagają celownika (Dativu)

Kinder, hört bitte mit dem Spielen auf, das Essen ist fertig!
= Dzieci, proszę przestańcie się bawić, jedzenie jest gotowe!
Hilfst du mir bitte bei den Hausaufgaben?
= Proszę, pomożesz mi w pracy domowej?

Przyimki wymagające dopełnienia w celowniku lub bierniku.

Przyimki użyte z czasownikiem wymagającym dopełnienia przyimkowego mogą wymagać dopełnienia w bierniku lub celowniku.

Der Schüler denkt immer an die Schulferien.
= Uczeń zawsze myśli o wakacjach.
Hans nimmt an einem Italienischkurs teil.
= Hans bierze udział w kursie włoskiego.

Czasownik modalny "sollen"

Czasownik modalny sollen jest używany również, aby wyrazić konieczność, która nie jest subiektywna. Często chodzi tu o wezwanie, życzenie lub rozkaz osoby trzeciej.

Ich soll heute bis 22 Uhr im Büro bleiben. (Mein Chef hat das gesagt / er möchte das von mir.)
= Powinnam dziś zostać w biurze do godz. 22.00. (ktoś mi kazał) (Mój szef tak powiedział / oczekuje tego ode mnie.)
Meine Mutter soll abends weniger essen. (Ihr Arzt hat das gesagt. “Essen Sie abends weniger!”)
= Moja mama powinna wieczorami mniej jeść. (Lekarz jej tak powiedział: "Proszę mniej jeść wieczorami!")

Odmiana sollen w Konjunktiv Präsens.

W formie Koknjunktiv II czasownika sollen, wyrażamy propozycję, sugestię lub radę.

ich sollte
wir sollten
du solltest
ihr solltet
er, sie, es sollte
sie, Sie sollten
Natalie, du solltest gleich mit der Suche anfangen.
= Natalie, powinnaś zaraz zacząć szukać.
Du solltest den Mut nicht verlieren.
= Nie powinnaś tracić odwagi.
wróć do początku