Al la enhavo

Artikoloj kaj deklinacio

Artikolo

Germanaj substantivoj estas aŭ malinaj (der Mann), inaj (die Straße), aŭ neŭtraj (das Hotel).

La gramatikan genron indikas artikoloj aŭ pronomoj antaŭ la substantivo.
La artikolo nepre apartenas al substantivo.

Nedifinajn artikolojn oni uzas se la substantivo estas uzata la unuan fojon.
Nedifinaj artikoloj ankaŭ signifas la nombron 1.
En pluralo nedifinaj artikoloj ne estas uzataj.

maskulin feminina neutral Plural für alle Nomen
ein Tisch
tablo
eine Lampe
lampo
ein Bett
lito
Stühle
seĝoj
ein Pullover
pulovero
eine Jacke
jako
ein T-Shirt
t-ĉemizo
Schuhe
ŝuoj
Auf der Straße läuft ein Hund.
= Sur la strato iras hundo.
Ich kaufe heute Äpfel.
= Mi aĉetas hodiaŭ pomojn.

Difinajn artikolojn oni uzas se la substantivo jam estas konata aŭ priskribita.

maskulin feminina neutral Plural für alle Nomen
der Käse
la fromaĝo
die Schokolade
la ĉokolado
das Brot
la pano
die Lebensmittel
la nutraĵoj
der Tisch
la tablo
die Lampe
la lampo
das Bett
la lito
die Stühle
la seĝoj
der Pullover
la pulovero
die Jacke
la jako
das T-Shirt
la t-ĉemizo
die Schuhe
la ŝuoj
Der Schrank in der Ecke kostet 240 EUR.
= La ŝranko en la angulo kostas 240 eŭrojn.

Por neado oni uzas „kein” antaŭ la substantivo.

maskulin feminina neutral Plural für alle Nomen
kein Käse
neniu fromaĝo
keine Schokolade
neniu ĉokolado
kein Brot
neniu pano
keine Lebensmittel
neniuj nutraĵoj
kein Tisch
neniu tablo
keine Lampe
neniu lampo
kein Bett
neniu breto
keine Stühle
neniuj seĝoj
kein Salat
neniu salato
keine Idee
neniu ideo
kein Wetter
neniu vetero
keine Schuhe
neniuj ŝuoj
Wir haben leider keine Orangen mehr.
= Ni bedaŭrinde ne plu havas oranĝojn.

Deklinacio

Substantivoj estas deklinaciataj per ŝanĝo de artikolo kaj foje per aldono de finaĵo al substantivo.

Kazo:

  • Nominativ (wer? was?) Nominativo (kiu? kio?)
  • Genitiv (wessen?) Genitivo (kies?)
  • Dativ (wem?) Dativo (al kiu?)
  • Akkusativ (wen? was?) Akuzativo (kiun? kion?)

La plej multaj viraj substantivoj (der) en genitivo singularo havas la finaĵon „-s” aŭ „-es”. La finaĵo „-es” aperas ĉe unusilabaj substantivoj kaj ĉe substantivoj, kiuj finiĝas per „-s”, „-ss”, „-ß”, „-sch”, „-z”, „tz”, „-x”.

La plej multaj substantivoj en dativo havas la finaĵon „-n” aŭ „-en”.

Nedifinaj artikoloj

maskulin feminina neutral Plural für alle Nomen
Nominativ
  • ein Tisch
    tablo
  • ein Pullover
    pulovero
  • ein Wohnwagen
    loĝaŭto
  • eine Lampe
    lampo
  • eine Jacke
    jako
  • eine Altbauwohnung
    loĝejo en malnova domo ("Altbau" en la germana signifas kutime: domo konstruita antaŭ la 2-a mondmilito)
  • ein Bett
    lito
  • ein T-Shirt
    t-ĉemizo
  • ein Bauernhaus
    kamparana domo
  • Stühle
    seĝoj
  • Schuhe
    ŝuoj
  • Häuser
    domoj
Genitiv
  • eines Tisches
  • eines Pullovers
  • eines Wohnwagens
  • einer Lampe
  • einer Jacke
  • einer Altbauwohnung
  • eines Bettes
  • eines T-Shirts
  • eines Bauernhauses
  • Stühle
  • Schuhe
  • Häuser
Dativ
  • einem Tisch
  • einem Pullover
  • einem Wohnwagen
  • einer Lampe
  • einer Jacke
  • einer Altbauwohnung
  • einem Bett
  • einem T-Shirt
  • einem Bauernhaus
  • Stühlen
  • Schuhen
  • Häusern
Akkusativ
  • einen Tisch
  • einen Pullover
  • einen Wohnwagen
  • eine Lampe
  • eine Jacke
  • eine Altbauwohnung
  • ein Bett
  • ein T-Shirt
  • ein Bauernhaus
  • Stühle
  • Schuhe
  • Häuser

Difinaj artikoloj

maskulin feminina neutral Plural für alle Nomen
Nominativ
  • der Tisch
    la tablo
  • der Pullover
    la pulovero
  • die Lampe
    la lampo
  • die Jacke
    la jako
  • das Bett
    la lito
  • das T-Shirt
    la t-ĉemizo
  • die Stühle
    la seĝoj
  • die Schuhe
    la ŝuoj
Genitiv
  • des Tisches
  • des Pullovers
  • der Lampe
  • der Jacke
  • des Bettes
  • des T-Shirts
  • der Stühle
  • der Schuhe
Dativ
  • dem Tisch
  • dem Pullover
  • der Lampe
  • der Jacke
  • dem Bett
  • dem T-Shirt
  • den Stühlen
  • den Schuhen
Akkusativ
  • den Tisch
  • den Pullover
  • die Lampe
  • die Jacke
  • das Bett
  • das T-Shirt
  • die Stühle
  • die Schuhe

Neado „kein“

maskulin feminina neutral Plural für alle Nomen
Nominativ
  • kein Tisch
    neniu tablo
  • kein Salat
    neniu salato
  • keine Lampe
    neniu lampo
  • keine Idee
    neniu ideo
  • kein Bett
    neniu breto
  • kein Wetter
    neniu vetero
  • keine Stühle
    neniuj seĝoj
  • keine Schuhe
    neniuj ŝuoj
Genitiv
  • keines Tisches
  • keines Salates
  • keiner Lampe
  • keiner Idee
  • keines Bettes
  • keines Wetters
  • keiner Stühle
  • keiner Schuhe
Dativ
  • keinem Tisch
  • keinem Salat
  • keiner Lampe
  • keiner Idee
  • keinem Bett
  • keinem Wetter
  • keinen Stühlen
  • keinen Schuhen
Akkusativ
  • keinen Tisch
  • keinen Salat
  • keine Lampe
  • keine Idee
  • kein Bett
  • kein Wetter
  • keine Stühle
  • keine Schuhe

Genitivo

Genitivo kaj la priskribo per "von"

Genitivo estas la dua el kvaj gramatikaj kazoj en la germana lingvo. Genitivo indikas, al kiu io apartenas kaj respondas do la demandon "wessen".

Wessen Auto ist das? (= Kies aŭto estas tio?)
Das ist das Auto des Vaters.
Tio estas la aŭto de la patro.
Wessen Tasche ist das?
Kies sako estas tio?
Das ist die Tasche der Mutter.
Tio estas la sako de la patrino.
Wessen Ball ist das?
Kies pilko estas tio?
Das ist der Ball des Mädchens.
Tio estas pilko de la knabino.
Wessen Bücher sind das?
Kies libroj estas tio?
Das sind die Bücher der Kinder.
Tio estas la libroj de la infanoj.
Nominativo Genitivo
der Vater (= patro) des Vaters (= de la patro)
die Mutter (= patrino) der Mutter (= de la patrino)
das Mädchen (= knabino) des Mädchens (= de la knabino)
die Kinder (= infanoj) der Kinder (= de la infanoj)

Substantivoj kun la artikolo "der" kaj "das" havas en genitivo la finaĵon -s aŭ -es. La finaĵo -es aperas post unusilabaj vortoj (der Mann → des Mannes, das Haus → des Hauses), same kiel post la vortoj finiĝantaj je -d, -t, -s, sch, -tz.

Genitivo de personaj nomoj kaj propraj nomoj

Personaj nomoj sen artikolo ekhavas en genitivo kutime la finaĵon -s.

Marias Vater ist Arzt.
= La patro de Maria estas kuracisto.
Italiens Dörfer sind schön.
= La vilaĝoj de Italio estas belaj.

En ĉiutaga uzo oni kutimas anstataŭigi la genitivon per "von" + dativo. "von" estas prepozicio ligita kun dativo.

Wessen Auto ist das? (= Kies aŭto estas tio?) Das ist das Auto des Vaters. (= Tio estas la aŭto de la patro.) / Das ist das Auto von dem Vater. (= Tio estas la aŭto de la patro.)
Wessen Tasche ist das? (= Kies sako estas tio?) Das ist die Tasche der Mutter. (= Tio estas la sako de la patrino.) / Das ist die Tasche von der Mutter. (= Tio estas la sako de la patrino.)
Wessen Ball ist das? (= Kies pilko estas tio?) Das ist der Ball des Mädchens. (= Tio estas pilko de la knabino.) / Das ist der Ball von dem Kind. (= Tio estas la pilko de la infano.)
Wessen Bücher sind das? (= Kies libroj estas tio?) Das sind die Bücher der Kinder. (= Tio estas la libroj de la infanoj.) / Das sind die Bücher von den Kindern. (= Tio estas la libroj de la infanoj.)

Pluralformoj

Ekzistas pluraj pluralformoj. La pluralfinaĵo troviĝas en vortaro.

-, ¨-
plejparte ĉe substantivoj je „-er“, „-el“, „-en“,
ĉiam ĉe substantivoj je „-chen“, „-lein“
  • der Mantel (= la mantelo) die Mäntel (= la manteloj)
  • der Pullover (= la pulovero) die Pullover (= la puloveroj)
  • der Fehler (= la eraro) die Fehler (= la eraroj)
  • der Sessel (= la brakseĝo) die Sessel (= la brakseĝoj)
  • der Wagen (= la ĉaro) die Wagen (= la ĉaroj)
  • das Märchen (= la fabelo) die Märchen (= la fabeloj)
  • das Fräulein (= la fraŭlino) die Fräulein (= la fraŭlinoj)
  • der Körper (= la korpo) die Körper (= la korpoj)
  • der Rücken (= la dorso) die Rücken (= la dorsoj)
  • der Finger (= la fingro) die Finger (= la fingroj)
  • der Magen (= la stomako) die Mägen (= la stomakoj)
-e, -¨e
ofte ĉe unusilabaj substantivoj
  • der Rock (= la jupo) die Röcke (= la jupoj)
  • der Anzug (= la kompleto) die Anzüge (= la kompletoj)
  • der Tisch (= la tablo) die Tische (= la tabloj)
  • der Stuhl (= la seĝo) die Stühle (= la seĝoj)
  • der Kopf (= la kapo) die Köpfe (= la kapoj)
  • die Hand (= la mano) die Hände (= la manoj)
  • der Arm (= la brako) die Arme (= la brakoj)
  • das Bein (= la kruro) die Beine (= la kruroj)
  • der Zahn (= la dento) die Zähne (= la dentoj)
  • die Brust (= la mamo) die Brüste (= la mamoj)
  • der Hals (= la kolo) die Hälse (= la koloj)
-er, -¨er
ofte ĉe unusilabaj, neŭtraj substantivoj,
substantivoj je „-tum“
  • das Kleid (= la robo) die Kleider (= la roboj)
  • das Bild (= la bildo) die Bilder (= la bildoj)
  • das Buch (= la libro) die Bücher (= la libroj)
  • das Eigentum (= la posedaĵo, propraĵo) die Eigentümer (= la posedaĵoj, propraĵoj)
  • der Mund (= la buŝo) die Münder (= la buŝoj)
-n, -en
ofte inaj substantivoj,
substantivoj je „-e“, „-ei“, „-ung“, „-heit“, „-keit“, „-schaft“
  • die Krawatte (= la kravato) die Krawatten (= la kravatoj)
  • die Hose (= la pantalono) die Hosen (= la pantalonoj)
  • die Bluse (= la bluzo) die Blusen (= la bluzoj)
  • die Jacke (= la jako) die Jacken (= la jakoj)
  • die Uhr (= la horloĝo) die Uhren (= la horloĝoj)
  • die Frau (= la virino) die Frauen (= la virinoj)
  • die Bäckerei (= la panbakejo) die Bäckereien (= la panbakejoj)
  • die Zeitung (= la gazeto) die Zeitungen (= la gazetoj)
  • die Krankheit (= la malsano) die Krankheiten (= la malsanoj)
  • die Möglichkeit (= la eblo) die Möglichkeiten (= la ebloj)
  • die Freundschaft (= la amikeco) die Freundschaften (= la amikecoj)
  • die Schulter (= la ŝultro) die Schultern (= la ŝultroj)
  • die Zehe (= la piedfingro) die Zehen (= la piedfingroj)
  • das Auge (= la okulo) die Augen (= la okuloj)
  • die Nase (= la nazo) die Nasen (= la nazoj)
  • der Junge (= la knabo) die Jungen (= la knaboj)
-nen
inaj substantivoj je „-in“
  • die Freundin (= la amikino) die Freundinnen (= la amikinoj)
-s
fremdvortoj,
substantivoj je „-a“, „-o“, „-i“, „-u“
  • das T-Shirt (= la t-ĉemizo) die T-Shirts (= la t-ĉemizoj)
  • der Cousin (= la kuzo) die Cousins (= la kuzoj)
  • das Auto (= la aŭto) die Autos (= la aŭtoj)

Kunmetaĵoj

Kunmetaĵoj konsistas el du aŭ pli da ligitaj vortoj

  • du substantivoj:
    • die Kinder + das Zimmer = das Kinderzimmer
      la infanoj + la ĉambro = la porinfana ĉambro
    • der Tisch + das Tennis = das Tischtennis
      la tablo + la teniso = la tenistablo
  • verbo kaj substantivo:
    • wohnen + das Zimmer = das Wohnzimmer
      loĝi + la ĉambro = la vivoĉambro
    • schlafen + das Zimmer = das Schlafzimmer
      dormi + la ĉambro = la dormoĉambro
    • baden + die Wanne = die Badewanne
      bani + la kuvo = la banujo
  • adjektivo kaj substantivo:
    • weiß + der Wein = der Weißwein
      blanka + la vino = la blanka vino
  • adverbo kaj substantivo:
    • zusammen + die Arbeit = die Zusammenarbeit
      kune + la laboro = la kunlaboro
  • La lasta parto de substantiva kunmetaĵo fiksas ties genron kaj nombron.
    • die Post (-en) + die Karte (-n) = die Postkarte (-n)
      la poŝto + la karto = la poŝtkarto
    • das Land (-¨er) + die Karte (-n) = die Landkarte (-n)
      la lando + la karto = la mapo
    • der Flug (-¨e) + die Karte (-n) = die Flugkarte (-n)
      la flugo + la karto = la flugbileto

Inaj substantivoj kun „-in“

Plejparto de la inaj profesi- kaj personnomoj havas la finaĵon „-in“.

  • der Architekt (= la arkitekto) die Architektin (= la arkitektino)
  • der Journalist (= la ĵurnalisto) die Journalistin (= la ĵurnalistino)
  • der Lehrer (= la instruisto) die Lehrerin (= la instruistino)
  • der Professor (= la profesoro) die Professorin (= la profesorino)

Kelkfoje aperas ankaŭ la umlaŭto.

  • der Arzt (= la kuracisto) die Ärztin (= la kuracistino)
  • der Tierarzt (= la bestokuracisto) die Tierärztin (= la bestokuracistino)
  • der Koch (= la kuiristo) die Köchin (= la kuiristino)

Inaj substantivoj kun la finaĵo „-in“ ricevas la finaĵon „-nen“ en pluralo.

  • die Freundin (= la amikino) die Freundinnen (= la amikinoj)
  • die Studentin (= la studentino) die Studentinnen (= la studentinoj)

Kelkaj malinaj kaj inaj profesinomoj finiĝas per „-mann“ aŭ „-frau“.

  • der Bankkaufmann (= la bankisto) die Bankkauffrau (= la bankistino)
  • der Geschäftsmann (= la entreprenisto) die Geschäftsfrau (= la entreprenistino)
  • der Putzmann (= la purigisto) die Putzfrau (= la purigistino)

La pluralo de tiuj substantivoj ricevas la finaĵon „-leute“ (por la tuta profesiularo).

  • der Geschäftsmann, die Geschäftsfrau die Geschäftsleute (= la entreprenistoj)

Sufiksoj de substantivoj

Substantivoj kun la finaĵoj -heit, -keit, -schaft, -ung

Substantivoj povas finiĝi per diversaj sufiksoj.

  • La vortoj, kiuj finiĝas per -heit-keit, estas substantivoj ekestintaj el adjektivoj. Oni skribu ilin kun majusklo kaj ili ĉiam havas la artikolon "die".
  • La vortoj, kiuj finiĝas per -ung, estas substantivoj ekestintaj el verboj. Oni skribu ilin kun majusklo kaj ili ĉiam havas la artikolon "die".
  • La vortoj, kiuj finiĝas per -schaft, estas substantivoj ekestintaj el verboj, adjektivoj aŭ eĉ substantivoj. Oni skribu ilin kun majusklo kaj ili ĉiam havas la artikolon "die".

Substantivoj kun la finaĵo -heit

  • zerstreut (= distrita) die Zerstreutheit (= distriteco)
  • unsicher (= necerta) die Unsicherheit (= necerteco)

Substantivoj kun la finaĵo -keit

  • wichtig (= grava) die Wichtigkeit (= graveco)
    Sie haben die Wichtigkeit eines Lebenslaufs eingesehen und festgestellt, dass das Anschreiben ihre Visitenkarte ist. (= Ili ekkomprenis gravecon de vivresumo kaj eksciis ke la motiviga letero estas ilia vizitkarto.)
  • fähig (= kapabla) die Teamfähigkeit (= kapableco labori en teamo)
  • selbstständig (= memstara) die Selbstständigkeit (= memstareco)

Substantivoj kun la finaĵo -schaft

  • hilfsbereit (= helpema) die Hilfsbereitschaft (= helpemo)
  • der Gesell (= junulo, kunulo) die Gesellschaft (= komunumo)
  • eigen (= propra) die Eigenschaft (= eco)
  • lernbereit (= lernema, preta lerni) die Lernbereitschaft (= lernemo)

Substantivoj kun la finaĵo -ung

  • sich bewerben (= kandidati, laborpeti) die Bewerbung (= laborpeto)
    Wenn man in Deutschland eine Arbeit sucht, sind gute Bewerbungsunterlagen schon die halbe Sache. (= Kiam oni serĉas en Germanio laborpostenon, duono de sukceso estas bone preparitaj dokumentoj.)
  • vereinigen (= unuigi) die Vereinigung (= unuigo, unuiĝo)
    Damals nach 8 Jahren der Wiedervereinigung zweier Deutschlands, hat die Agentur für Arbeit in Ludwigslust, das ist nur 35 km weg von Schwerin, ein Institut beauftragt ganz viele Menschen, die nach der sogenannten „Wende“ keine Arbeit mehr hatten, in einem Seminar zu schulen. (= Tiam, ok jarojn post reunuiĝo de du Germanioj, laboragentejo en Ludwigslust, tio estas nur 35 km for de Schwerin, taskigis unu instituton pri trejnado de tre multaj homoj, kiuj ne plu havis laborpostenon post la tiel nomata "turno".)
  • finden (= trovi) die Findung (= trovo)
  • offenbaren (= revelacii) die Offenbarung (= revelacio)
    Für einige waren die neuen Wege der Jobfindung fast wie eine Offenbarung. (= La novaj vojoj de laborserĉado estis por kelkaj preskaŭ kvazaŭ revelacio.)
  • bezahlen (= pagi) die Bezahlung (= pago)
    Man hat ganz vieles per Handschlag geregelt: die Arbeitszeiten, die Bezahlung, den Urlaub. (= Sufiĉe multajn aferojn oni reguligis per manpremo: la labortempon, pagadon, libertempon.)
  • vorstellen (= prezenti, imagi) die Vorstellung (= prezento, imago)
    Mit Hilfe von Rollenspielen konnten sie für ein zukünftiges Vorstellungsgespräch üben, sich in die Rolle eines Arbeitgebers und Arbeitnehmers hineinversetzen und gestärkt ihrer Bewerbungsphase entgegen treten. (= Helpe de rolludoj ili povis ekzerci por estonta akceptopriparolo, enigi sin en la rolon de dunganto kaj dungito kaj fortiĝinte eniri la etapon de laborserĉado.)
  • genugtun (= kontentigi, rekompenci) die Genugtuung (= kontentigo)
    Das Gefühl den Menschen geholfen zu haben, war eine große Genugtuung und ein Lob, wie kein anderes. (= La sento esti helpintaj al homoj estis granda kontentigo kaj laŭdo kiel neniu alia.)
Reen al la komenco