Alfabet
Alfabet niemiecki składa się z 26 podstawowych liter, trzech umlautów Ä, Ö, Ü i Eszett / scharfes S (ß). Litery dzielimy na samogłoski (A, E, I, O, U) i spółgłoski (B, C, D, F ...). W języku niemieckim wszystkie rzeczowniki, nazwy i nazwy krajów są pisane wielkimi literami, podobnie jak wszystkie słowa na początku zdania i po kropce. Czasowniki, zaimki i przymiotniki są zwykle pisane małymi literami.
Litery
- Aa Affe małpa
- Bb Ball piłka
- Cc Computer komputer
- Dd Dach dach
- Ee Elefant słoń
- Ff Fahrrad rower
- Gg Gehirn mózg
- Hh Hafen port
- Ii Igel jeż
- Jj Jacke kurtka
- Kk Kleid sukienka
- Ll Leiter drabina
- Mm Maus mysz
- Nn Nase nos
- Oo Orgel organy
- Pp Papier papier
- Qq Quark twaróg
- Rr Radio radio
- Ss Sauna sauna
- Tt Tiger tygrys
- Uu Uhr zegar
- Vv Vater ojciec
- Ww Wasser woda
- Xx Xylofon ksylofon
- Yy Yacht jacht
- Zz Zahn ząb
przegłosy i ß
- Ää Äpfel jabłka
- Öö Öl olej
- Üü Überfall napad
- ẞß Straße ulica
Zapamiętaj! Jeśli nie masz umlautów ä, ö, ü i eszett / scharfes S (ß) na klawiaturze, zawsze możesz użyć ae, oe, ue i ss.
literowanie
Literowanie przypisuje słowo do każdej litery. Ma to na celu ułatwienie komunikacji, np. przez telefon, ponieważ niektóre litery często brzmią podobnie i nie zawsze wszystko można rozumieć. Nazwisko "Maier" literujemy:
- M wie Martha, A wie Anton, I wie Ida, E wie Emil, R wie Richard. (= M jak Martha, A jak Anton, I jak Ida, E jak Emil, R jak Richard.)
Alfabet literowania oficjalnie określa, które słowo odpowiada której literze. Istnieją różnice w Niemczech, Austrii i Szwajcarii:
litera | Niemcy (DIN 5009) |
Austria (ÖNORM A 1081) |
Szwajcaria |
---|---|---|---|
A | Anton | Anton | Anna |
Ä | Ärger | Ärger | Äsch (Aesch) |
B | Berta | Berta | Berta |
C | Cäsar | Cäsar | Cäsar / Charly |
Ch | Charlotte | - | - |
D | Dora | Dora | Daniel |
E | Emil | Emil | Emil |
F | Friedrich | Friedrich | Friedrich |
G | Gustav | Gustav | Gustav |
H | Heinrich | Heinrich | Heinrich |
I | Ida | Ida | Ida |
J | Julius | Julius | Jakob |
K | Kaufmann | Konrad | Kaiser |
L | Ludwig | Ludwig | Leopold |
M | Martha | Martha | Marie |
N | Nordpol | Nordpol | Niklaus |
O | Otto | Otto | Otto |
Ö | Ökonom | Österreich | Örlikon (Oerlikon) |
P | Paula | Paula | Peter |
Q | Quelle | Quelle | Quasi |
R | Richard | Richard | Rosa |
S | Samuel | Siegfried | Sophie |
Sch | Schule | Schule | - |
ẞ | Eszett | scharfes S | - |
T | Theodor | Theodor | Theodor |
U | Ulrich | Ulrich | Ulrich |
Ü | Übermut | Übel | Übermut |
V | Viktor | Viktor | Viktor |
W | Wilhelm | Wilhelm | Wilhelm |
X | Xanthippe | Xaver | Xaver |
Y | Ypsilon | Ypsilon | Yverdon |
Z | Zacharias | Zürich | Zürich |
W odróżnieniu od oficjalnego literowania w Niemczech, imię Siegfried jest często używane dla litery S a nazwa Zeppelin dla litery Z. W Austrii Christine jest często używana dla Ch, Johanna dla J, Norbert dla N i Zeppelin dla Z.
dyftongi
W języku niemieckim często stosuje się podwójne głoski. Są to dwie następujące po sobie samogłoski, takie jak "ei", "ie", "ai", "eu", "äu" i "au". Są one traktowane jako jedna głoska
- ei: Eis (= lody) , Eisenbahn (= kolej) , Eimer (= wiadro)
- ai: Mai (= maj) , Hai (= rekin) , Kaiser (= cesarz)
- ie: Liebe (= miłość) , Dieb (= złodziej) , Miete (= czynsz) (w tych przypadkach "e" nie jest wypowiadane, ale "i" jest wymawiane długo)
- eu: Eule (= sowa) , Euter (= wymię) , Europa (= Europa)
- äu: Häuser (= domy) , Läuse (= wszy) , Mäuse (= myszy)
- au: Haus (= dom) , Laus (= wsza) , Maus (= mysz)
Dyftongi äu i eu brzmią tak samo. Aby dowiedzieć się, jak je poprawnie napisać, zastanów się, od czego pochodzi dane sowo. Liczba mnoga słowa “Haus” to “Häuser”, a nie "Heuser", nawet jeśli brzmi tak samo. Dalsze przykłady:
- Maus (= mysz) – Mäuse (= myszy)
- Laus (= wesz) – Läuse (= wszy)
- Baum (= drzewo) – Bäume (= drzewa)
Również dyftongi ei i ai brzmią tak samo i są wymawiane tak samo ("aj"). Nie ma reguły dla pisowni, a kilku słów z ai (mówionych jak -ei) trzeba się nauczyć:
Zapamiętaj: W przypadku dyftongów ai i eu jest wielu "fałszywych przyjaciół", głosek które brzmią tak samo, ale zapisuje się je inaczej:
- Saite (bei der Gitarre) (= struna (gitary)) – Seite (im Buch) (= strona (w książce) )
- Waise (Kind ohne Eltern) (= sierota (dziecko bez rodziców)) – weise (klug sein) (= mądry)
- Laib (ein Laib Brot, Käse) (= bochenek (chleba)) – der Leib (Körper) (= ciało)
- Laiche (Fischeier) (= ikra (ryby)) – Leiche (toter Körper) (= zwłoki)
- Main (Fluss in Deutschland) (= Men (rzeka w Niemczech)) – mein (mir gehörend) (= mój (należący do mnie))
Litera "h" i dźwięki "ch" i "sch"
Oprócz dwugłosek istnieją kombinacje liter „sch” i „ch”, a także nieme „h”, które jest pisane, ale niewymawiane.
h można wymawiać na dwa sposoby:
-
Na początku zdania jako twarde [h]:
Hund (= pies) , Haare (= włosy) , Haus (= dom) -
Jako nieme h, najczęściej przed samogłoskami l, m, n, r jak również przed/po samogłoskach. Samogłoska przed niemym h jest wypowiadana długo:
fehlen (= brakować) , nehmen (= brać) , Zahn (= ząb) , Lehrer (= nauczyciel) , sehen (= widzieć ) , gehen (= isć) , Rehe (= jelenie)
Zapamiętaj: Słowa, które zaczynają się od q, sch, sp, lub t, nigdy nie mają niemiego h:
Poprawna wymowa dźwięków -ch i -sch jest ważna, jak widać na przykładach Kirche (= kościół) i Kirsche (= czereśnia) . Te dwa słowa wyglądają podobnie, ale mają różne znaczenie i można je łatwo pomylić, jeśli -ch- lub -sch- nie jest wymawiane poprawnie.
ch wymawia się na dwa sposoby:
-
Po napiętych samogłoskach (a, o, u, au) jako gardłowe [x]:
Ach (= Ach) , Buch (= książka ) , Loch (= dziura) , Fach (= dział) , Dach (= dach) , doch (= jednak) -
Po wszystkich pozostałych samogłoskach, po l, n, r i w końcówce -chen jako miękkie ch [ç]:
ich (= ja) , Milch (= mleko) , Kirche (= kościół) , manchmal (= czasem) , Mädchen (= dziewczyna) -
Przed a, o, u, l, r, s jako [k]:
Chaos (= chaos) , Chor (= chór) , sechs (= sześć) , wachsen (= rosnąć) , Fuchs (= lis)
sch wymawia się:
-
Kombinacja "sch" jest zawsze wymawiana jak dźwięk [ʃ]:
Fisch (= ryba) , Kirsche (= czereśnia) , Mensch (= człowiek) , falsch (= źle) -
Kombinacje liter "St" i "Sp" również wymawia się jako [ʃ]:
Strafe (= kara) , Stimme (= głos) , steil (= stromo) , spät (= późno) , Spaß (= zabawa) , Sport (= sport)
Zapamiętaj: W słowie bisschen (= troszkę) nie mówi "sch", ale "ch".
Podwajanie samogłosek i spółgłosek
Dla niektórych słów ta sama samogłoska jest zapisywana podwójnie i przed to wymawiana długo:
W przeciwieństwie do podwojenia samogłosek, podwojenie spółgłoski sprawia, że stojąca przed nimi samogłoska wymawiana jest krótko:
Litery "s, ß" i "ss"
Litera s może być wymawiana na różne sposoby. Oprócz normalnego s występuje również podwójna spółgłoska ss, jak również litera ß.
Wymawiane miękko, dźwięczne "s" jest zwykle zawsze pisane jako -s:
-
Za pojedynczymi krótkimi samogłoskami zawsze piszemy -ss-:
Fass (= beczka) , Pass (= paszport) , Tasse (= filiżanka ) , fressen (= żreć) , Kuss (= pocałunek) , Fluss (= rzeka) -
Ponadto ss zapisujemy zawsze w przedrostku miss- :
Missverständnis (= nieporozumienie) , missachten (= lekceważyć) -
-ß- piszemy długiej samogłosce / długim umlaucie lub podwójnej samogłosce:
Maß (= miara) , Soße (= sos) , außen (= na zewnątrz) , Straße (= ulica) , süß (= słodki) , fließen (= płynąć) , heiß (= gorący)
Zapamiętaj: W Szwajcarii nie używa się ß, zawsze pisze się ss.